به دست نادر داد كه او را از سلطنت خلع كند . جنگ ايسوس اين جنگ در زمان سلطنت داريوش سوم ميان سپاهيان ايران و قواى اسكندر مقدونى در شهر ايسوس واقع در كنار خليج اسكندرون درگرفت و دومين جنگ ايران با اسكندر است و با اينكه تعداد سربازان ايرانى قريب 600 هزار نفر و به‌مراتب بيش از قواى اسكندر مقدونى بودند و در ابتدا نيز سپاهيان ايران به پيشرفتهايى نايل آمدند و قواى اسكندر را به مخاطره افكندند ، معذلك بر اثر حمله اسكندر داريوش ناگزير گردونهء ديگرى را برگزيد و چون در اين بين دسته‌هايى از سپاه ايرانى از صحنهء نبرد خارج شدند او نيز بدانها پيوست و به اين ترتيب شكست در سپاه ايران افتاد و سربازان مقدونى اردوى ايرانيان را تاراج نمودند و جمعى از بستگان نزديك داريوش را به اسارت گرفتند و داريوش تقاضاى صلح نمود ، ليكن اسكندر نپذيرفت . جنگ باسمنج در سال 987 ه . ق . عثمان پاشا سردار عثمانى با سلطان محمد خدابنده در محل باسمنج جنگيد و سپاه ايران شكست خورد و ولايات متعددى مورد تاراج و تصرف عثمانيها قرار گرفت . جنگ بندر پارس اسكندر پس از فتوحات درخشان به فارس رسيد و مىخواست به پايتخت هخامنشيان دست يابد كه در محل بندر پارس سردار دلير داريوش سوم با 25 هزار سپاهى راه را بر او بست و دو ماه مقاومت كرد و مقتدرانه تا خود و لشكريانش كشته شدند و اسكندر به تخت‌جمشيد رسيد و آن را به انتقام آتن آتش زد . جنگ پاكر در سال 40 ق . م . ، ارد پسر خود پاكر را مأمور فتح سوريه كرد . باوجودى كه سپاهيان ايران ، در آغاز موفقيتهاى چندى حاصل كردند ولى در مبارزه با آنتونيوس مجبور به عقب‌نشينى شدند و در اين جنگ پاكر كشته شد . جنگ پروان اين جنگ در قصبهء پروان نزديك غزنين ميان جلال الدين منكبرنى و سپاهيان چنگيز اتفاق افتاد . در برخورد او جلال الدين بر گروهى از مغولان تاخت و در حدود صد تن از ايشان را به اسارت درآورد پس از اين واقعه ، چنگيز سپاه ديگرى به فرماندهى قوتونويان جهت برانداختن منكبرنى به اين ناحيه گسيل داشت ، كه اين بار نيز پيروزى از آن ايرانيان گشت . جنگ پلاته نبردى است كه در زمان خشايارشا ميان ايران و يونان درگرفت . مردونيه داماد پادشاه ايران براى احتراز از جنگ در ابتداى امر به يونان پيشنهاد نمود كه سلاح بر زمين نهند و اطاعت شاهنشاه ايران را به‌جاى آوردند و با وى متحد شوند و در قبال اين امر پادشاه به آنها آزادى داخلى عنايت مىنمايد و ضمنا كليهء خرابيهايى كه در اثر جنگ به آتن وارد آمده مرمت خواهند نمود . ليكن يونانيان پيشنهادش را گردن ننهادند و مردونيه ناگزير به آتن حمله كرد و آنجا را به تصرف آورده ويران نمود و آتنىها به جزيرهء سالاميس پناه بردند . برخورد نهايى در محل پلاته جنوب شهر تبس اتفاق افتاد و چون مردونيه در خلال جنگ به قتل رسيد